Het ministerie van Justitie doet regelmatig onderzoek naar de risico’s van het ontstaan van crimineel gedrag. Verschillende bedrijfstakken zijn al onder de loep genomen. Corporaties zijn blijkbaar aan de beurt. In het kader van het onderzoek ‘preventieve criminaliteitsdoorlichting woningcorporatiesector’ heb ik een gesprek met de onderzoekers. De grootste valkuil is naïviteit: ‘bij ons gebeurt dat niet’. Corporaties moeten de zaak goed op orde hebben. Ik benadruk dat corporaties zeer kapitaalintensief zijn. Bij het voorkomen van crimineel gedrag, moet dus vooral worden gekeken naar die onderdelen van corporaties waar veel geld in om gaat: aanbestedingen en vastgoedtransacties. Het is essentieel dat het aanbestedingsbeleid en de –praktijk goed op orde zijn. Bij vastgoedtransacties moet extra goed worden gekeken als er een zogenoemde ABC-transactie aan de orde is. Ervaring leert dat bij veel fraudes A aan B verkoopt en B weer aan C. Bij B blijft er wat aan de strijkstok hangen. Het is ook belangrijk dat corporaties over een register beschikken waar de historie van een pand of complex wordt vastgelegd. Bij aan- of verkoop is dan in een oogopslag duidelijk of er sprake is van onverklaarbare sprongen in de prijs. Ik benadruk niet voor de eerste keer dat dit soort zaken en klokkenluidersregelingen en codes belangrijk zijn. Als deze regelingen echter niet zijn ingebed in een cultuur waarin integer gedrag gedijt, geef ik weinig voor de effectiviteit ervan.
